Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng: Khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo vệ rừng và đa dạng sinh học.

MT&XH - Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng được thành lập theo Quyết định số 1100/QĐ-UBND ngày 22/8/2025 của UBND thành phố Đà Nẵng về việc tổ chức lại Ban Quản lý rừng đặc dụng Quảng Nam thành Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng, trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng. Việc thành lập được thực hiện trên cơ sở tiếp nhận Ban Quản lý rừng đặc dụng Bà Nà – Núi Chúa trực thuộc Chi cục Kiểm lâm thành phố Đà Nẵng và tiếp nhận quản lý các khu rừng liên quan theo quy định.

Lực lượng bảo vệ rừng duy trì thường xuyên các hoạt động tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và những khu vực có nguy cơ xâm hại rừng cao.

Hiện nay, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng được giao quản lý 07 khu rừng đặc dụng với các chức năng khác nhau, gồm: Khu dự trữ thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa; Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voi; Khu dự trữ thiên nhiên Ngọc Linh; Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà; Khu bảo vệ cảnh quan Nam Hải Vân; Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Sao la; Khu bảo vệ cảnh quan di tích lịch sử – văn hóa Mỹ Sơn, với tổng diện tích quản lý 86.705,28 ha.

Ban Quản lý có chức năng quản lý, bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng trong phạm vi các khu rừng đặc dụng được giao; bảo tồn và phát huy các giá trị đặc biệt về thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái, đa dạng sinh học, nguồn gen sinh vật, di tích lịch sử – văn hóa và cảnh quan; hỗ trợ phát triển vùng đệm; cung ứng dịch vụ môi trường rừng, dịch vụ lâm nghiệp, du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.

Các khu rừng đặc dụng do Ban Quản lý quản lý có hệ động, thực vật phong phú, đa dạng. Mỗi khu rừng mang những đặc trưng sinh thái riêng, ghi nhận hàng trăm loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm, nguy cấp được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam và Danh lục đỏ IUCN. Một số loài tiêu biểu như Voi Châu Á, Sao la, Voọc chà vá chân nâu, Voọc chà vá chân xám, Beo lửa, Khỉ mặt đỏ,Gà lôi lam lông xanh… được đặc biệt quan tâm bảo tồn. Song song đó, các chương trình bảo tồn thực vật bản địa, phục hồi rừng suy thoái cũng được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng sinh cảnh cho động vật hoang dã.

Từ khi thành lập đến nay, Ban Quản lý đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng tại Đà Nẵng

Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng

Xác định quản lý, bảo vệ rừng là nhiệm vụ trọng tâm, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng duy trì thường xuyên các hoạt động tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và những khu vực có nguy cơ xâm hại rừng cao. Từ sau khi sắp xếp, sáp nhập đến nay, lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng đã phối hợp với cộng đồng dân cư, các nhóm hộ và cơ quan chức năng tổ chức 2.245 lượt tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tại các khu rừng đặc dụng.

Với hệ thống 10 trạm và 21 chốt quản lý bảo vệ rừng được bố trí tại các cửa ngõ ra vào rừng, duy trì hoạt động thường xuyên, tổ chức lực lượng trực 24/24 giờ, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm. Đồng thời, Ban Quản lý tăng cường phối hợp với lực lượng Kiểm lâm, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan trong công tác ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.

Đẩy mạnh công tác bảo tồn đa dạng sinh học

Song song với nhiệm vụ bảo vệ rừng, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng đang đẩy mạnh triển khai các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học, trong đó chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát hệ sinh thái rừng. Một trong những giải pháp trọng tâm hiện nay là lắp đặt hệ thống bẫy ảnh tại các khu rừng đặc dụng để theo dõi quần thể và tập tính của các loài động vật hoang dã quý hiếm, nguy cấp.

Thiết bị sẽ tự động ghi lại hình ảnh và video khi có chuyển động, giúp cán bộ chuyên môn thu thập dữ liệu.

Các bẫy ảnh được bố trí tại nhiều khu vực trọng điểm, nơi thường xuất hiện dấu vết hoạt động của động vật hoang dã. Thiết bị sẽ tự động ghi lại hình ảnh và video khi có chuyển động, giúp cán bộ chuyên môn thu thập dữ liệu một cách khách quan, liên tục và ít tác động đến môi trường sống tự nhiên. Thông qua hệ thống này, nhiều loài động vật quý hiếm như voọc chà vá, sơn dương, cầy vòi hương, khỉ đuôi dài… đã được ghi nhận rõ nét về số lượng và tần suất xuất hiện.

Theo Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng, việc ứng dụng bẫy ảnh không chỉ phục vụ công tác nghiên cứu khoa học mà còn là cơ sở quan trọng để xây dựng và điều chỉnh các kế hoạch bảo tồn phù hợp với từng khu vực rừng. Các dữ liệu thu thập được giúp đánh giá chính xác hiện trạng quần thể động vật hoang dã, từ đó đề xuất giải pháp quản lý, bảo vệ hiệu quả và bền vững hơn.

Bên cạnh đó, hệ thống bẫy ảnh còn góp phần hỗ trợ lực lượng kiểm lâm trong việc phát hiện sớm các hành vi xâm hại rừng, săn bắt trái phép và các nguy cơ làm suy giảm đa dạng sinh học. Qua đó, nâng cao năng lực giám sát, kịp thời ngăn chặn vi phạm, giữ vững an ninh rừng đặc dụng.

Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong bảo tồn đa dạng sinh học thể hiện quyết tâm của Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng trong công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Đây được xem là hướng đi phù hợp, góp phần gìn giữ hệ sinh thái rừng và các loài động vật hoang dã quý hiếm, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong thời gian tới.

Chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng

Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Nhận thức rõ điều này, Ban Quản lý đã chủ động xây dựng và triển khai đồng bộ các phương án PCCCR phù hợp với đặc điểm từng khu vực rừng, nhất là những địa bàn trọng điểm có nguy cơ cháy cao vào mùa khô.

Hằng năm, Ban Quản lý tổ chức thực tập các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng tại các khu rừng trọng điểm nhằm nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, khả năng phối hợp giữa các lực lượng và sự chủ động trong công tác ứng phó khi xảy ra cháy rừng. Thông qua các buổi diễn tập, cán bộ, lực lượng bảo vệ rừng được rèn luyện nghiệp vụ, nắm vững quy trình chữa cháy, bảo đảm kịp thời xử lý ngay từ khi đám cháy mới phát sinh, hạn chế tối đa thiệt hại về tài nguyên rừng.

Song song với đó, công tác tuyên truyền, vận động người dân được đẩy mạnh. Ban Quản lý đã hướng dẫn các hộ dân phương thức xử lý thực bì trong sản xuất nông, lâm nghiệp theo hướng an toàn, không để xảy ra tình trạng cháy lan sang diện tích rừng lân cận. Việc nâng cao ý thức cộng đồng được xem là yếu tố then chốt nhằm phòng ngừa nguy cơ cháy rừng ngay từ cơ sở.

Ngoài ra, đơn vị còn thường xuyên tổ chức phát dọn thực bì, mở đường băng cản lửa tại các khu vực có nguy cơ cao; đồng thời kiểm tra, bảo dưỡng trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác chữa cháy rừng để bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.

Với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng ngày càng đi vào nền nếp, góp phần hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy rừng, bảo vệ an toàn tài nguyên rừng và môi trường sinh thái trên địa bàn.

Thúc đẩy truyền thông, giáo dục môi trường và sự tham gia của cộng đồng

Tuyên truyền pháp luật trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học.

Xác định công tác tuyên truyền pháp luật trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, được thực hiện theo phương châm “mưa dầm, thấm lâu”, Ban Quản lý đã đặc biệt chú trọng đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, giáo dục môi trường nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ thiên nhiên và hệ sinh thái rừng.

Nhiều hình thức tuyên truyền đa dạng, sinh động đã được triển khai như tổ chức triển lãm ảnh về đa dạng sinh học, các chương trình ngoại khóa tại trường học, hội nghị chuyên đề về quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học. Thông qua các hoạt động này, người dân và học sinh có điều kiện tiếp cận trực tiếp với những hình ảnh, thông tin thực tiễn, từ đó hiểu rõ hơn giá trị của rừng, vai trò của đa dạng sinh học và trách nhiệm chung trong việc bảo vệ môi trường sống.

Song song với công tác tuyên truyền trong cộng đồng, Ban Quản lý còn tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và các dự án bảo tồn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, trao đổi kinh nghiệm và từng bước áp dụng các giải pháp bảo tồn tiên tiến, phù hợp với điều kiện thực tế.

Việc kết hợp giữa tuyên truyền nâng cao nhận thức và mở rộng hợp tác quốc tế đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Từng bước phát huy giá trị rừng đặc dụng gắn với phát triển bền vững

Bên cạnh nhiệm vụ bảo tồn, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng từng bước triển khai các hoạt động dịch vụ môi trường rừng; xây dựng đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí phù hợp với quy định pháp luật, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế – xã hội, không làm ảnh hưởng đến các giá trị tự nhiên và đa dạng sinh học. Hoạt động điều tra và bảo tồn các loài cây dược liệu dưới tán rừng sẽ mở ra những cơ hội phát triển sinh kế bền vững cho các hộ gia đình tại các cộng đồng dân cư sống gần rừng.

Thông qua các hoạt động này, đơn vị vừa tạo nguồn lực phục vụ công tác bảo vệ rừng, vừa lan tỏa thông điệp bảo tồn thiên nhiên, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Với những kết quả đạt được, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học, góp phần gìn giữ “lá phổi xanh” của thành phố và nâng cao chất lượng môi trường sống cho cộng đồng.

Ngọc Bảo.