Xã Bảo Đài (Bắc Ninh): Đột phá nông nghiệp nhờ mô hình dưa lưới

Những năm gần đây, mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng tại xã Bảo Đài, tỉnh Bắc Ninh đã chuyển mình mạnh mẽ từ vài hộ tiên phong thành hiện tượng phát triển đột phá. Đây không chỉ là sự tăng về số lượng, mà còn là quá trình chuyển dịch từ chiều rộng sang chiều sâu, định hình lại tư duy sản xuất và mở ra cơ hội mới cho người dân.
Tính đến nay, toàn xã đã hình thành 40 mô hình nhà màng ứng dụng công nghệ cao với tổng diện tích lên tới hơn 83.000 m² (khoảng 8,31 ha). Trong đó, dưa lưới giữ vai trò chủ lực. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở sự tập trung hóa rõ nét. Thôn An Thuần với 17 mô hình và hơn 3,6 ha, thôn Bãi Lời với 9 mô hình và hơn 1,3 ha đã dần trở thành những vùng lõi sản xuất. Đây không còn là những nhà màng rải rác, manh mún, mà là sự hình thành của các cụm sản xuất tập trung – tiền đề quan trọng để áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ, kiểm soát chất lượng và hướng tới liên kết chuỗi.

Mô hình nhà màng nông nghiệp đồng bộ tại xã Bảo Đài - Tỉnh Bắc Ninh.

Hiệu quả kinh tế của mô hình càng làm rõ giá trị của sự chuyển đổi này. Một nhà màng quy mô 2.000 m², khi áp dụng quy trình chuẩn, thường đạt từ 2 đến 3 vụ/năm và mang lại doanh thu bình quân khoảng 420 triệu đồng/năm. Con số này vượt xa nhiều lần so với canh tác lúa hoặc hoa màu truyền thống trên cùng đơn vị diện tích. Nhưng ý nghĩa sâu xa hơn không chỉ dừng lại ở thu nhập mà còn cho thấy người nông dân Bảo Đài đã bắt đầu làm chủ được rủi ro thời tiết, kiểm soát được chất lượng sản phẩm và chủ động hơn trước thị trường. Nông nghiệp không còn phụ thuộc hoàn toàn vào “trời cho”, mà trở thành một hoạt động sản xuất có tính toán, có tiêu chuẩn và có định hướng.

Điển hình là ông Nguyễn Văn Quyền ở thôn Đại Từ. Với tổng diện tích nhà màng lên tới 5.500 m² chủ yếu trồng dưa lưới, ông đã đạt sản lượng khoảng 70 tấn mỗi năm. Nhờ áp dụng quy trình canh tác 3 vụ/năm, tổng thu nhập của gia đình ông đạt khoảng 2,3 đến 2,5 tỷ đồng mỗi năm – con số ấn tượng minh chứng rõ nét cho hiệu quả kinh tế vượt trội của mô hình ứng dụng công nghệ cao.

 Ông Nguyễn Văn Quyền - Hộ gia đình trồng dưa lưới thôn Đại Từ, Xã Bảo Đài, tỉnh Bắc Ninh.

Đặc biệt, từ năm 2025 đến nay, xu hướng chuẩn hóa quy mô ngày càng rõ. Các mô hình mới hầu hết được đầu tư với diện tích chuẩn 2.000 m²/nhà. Việc này tưởng chừng chỉ mang tính kỹ thuật, nhưng thực chất lại tạo nền tảng vững chắc cho việc áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, dễ dàng hơn trong việc hỗ trợ liên kết sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu và kết nối tiêu thụ. Khi quy mô được chuẩn hóa, việc chuyển giao khoa học kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và đàm phán với doanh nghiệp cũng trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.
Nhìn rộng hơn về sự phát triển này, ông Phạm Văn Khánh – Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Bảo Đài chia sẻ:
“Sự phát triển của mô hình dưa lưới tại Bảo Đài không chỉ đơn thuần là câu chuyện về một loại cây trồng mới, mà chính là biểu hiện rõ nét của quá trình tái cơ cấu nông nghiệp ngay từ cấp cơ sở. Người dân chúng ta đang từng bước thoát khỏi sản xuất nhỏ lẻ, manh mún để hướng tới sản xuất hàng hóa có giá trị cao. Điều này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng rõ ràng hơn đối với chính quyền địa phương. Chúng tôi xác định nhiệm vụ trọng tâm là hỗ trợ người dân liên kết sản xuất hiệu quả, lan tỏa quy trình kỹ thuật tiên tiến, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và mở rộng đầu ra cho sản phẩm. Thành công của dưa lưới Bảo Đài đã cho thấy rõ: khi nông dân được tiếp cận công nghệ phù hợp và tổ chức sản xuất bài bản, ngay cả trên diện tích không lớn vẫn hoàn toàn có thể tạo ra giá trị vượt trội. Đây không chỉ là mô hình làm giàu cho từng hộ gia đình, mà còn là hướng đi bền vững giúp nông nghiệp địa phương chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn mới.”

Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Bảo Đài - ông Phạm Văn Khánh thăm mô hình dưa lưới tại thôn Đại Từ.

Trong thời gian tới, UBND xã Bảo Đài sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân nhân rộng mô hình trồng dưa lưới công nghệ cao; đồng thời tập trung xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ, hoàn thiện vùng nguyên liệu và kết nối doanh nghiệp, giúp bà con vững vàng đầu tư, yên tâm sản xuất và hướng tới một nền nông nghiệp bền vững, hiệu quả cho người dân.

                                                                                                                                                                           Thu Hiền