Liên hiệp Hội Việt Nam: Ngày Môi trường thế giới 2021 với chủ đề " Phục hồi hệ Sinh thái"

05/06/2021 3:12:25 CH
Share Bai :

Để hiểu về nguồn gốc ngày Môi trường Thế giới, chúng ta cần trở lại ngày 5/6/1972 tại Stockholm, Thụy Điển. Đây là ngày diễn ra hội nghị Liên Hợp Quốc và các vấn đề con người và môi trường đã được đưa ra thảo luận trước tình hình môi trường đang bắt đầu trở nên xấu dần. Và từ đó, ngày Môi trường Thế giới (tiếng Anh: World Environment Day - viết tắt: WED) đã được Liên Hợp Quốc lựa chọn là ngày 05/06 hằng năm.Ngày Môi trường Thế giới được tổ chức để nâng cao hiểu biết của mọi người về tầm quan trọng của môi trường và khuyến khích các người dân và các chính phủ tổ chức thực hiện hoạt động cải thiện môi trường, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Hiện nay, đã có hơn 150 quốc gia hưởng ứng và tham gia ngày Môi trường Thế giới và con số đang dần tiếp tục tăng lên.

Rừng nguyên sinh lá phổi của Trái đất

Chủ đề ngày Môi trường Thế giới năm 2020 là “Hành động vì thiên nhiên” (tiếng Anh: ForNature) tập trung bảo vệ sự đa dạng sinh học. Sự kiện được diễn ra tại Colombia nơi có nguồn sinh học đa dạng nhất thế giới. Chủ đề năm 2019 là “Ô nhiễm không khí và hành động của chúng ta” (tiếng Anh: BeatAirPollution) nhằm kêu gọi mọi người quan tâm và cải thiện chất lượng không khí. Sự kiện được diễn ra ở Trung Quốc nơi có chất lượng không khí đang dần trở nên tệ hơn. Chủ đề năm 2018 là “Giải quyết ô nhiễm nhựa" (tiếng Anh: BeatPlasticPollution) được tổ chức tại New Delhi, Ấn ĐộChủ đề năm 2017 là: "Kết nối con người với thiên nhiên – từ đất liền, trong các thành phố, từ xích đạo đến các cực" (tiếng Anh: WithNature) được tổ chức ở Ottawa, CanadaNăm 2016  Liên hợp Quốc đã công bố chủ đề là “Đấu tranh chống lại buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã” (tiếng Anh: Wild For Life) được tổ chức tại Luanda, Angola

Khi ngày Môi trường Thế giới diễn ra, mọi người sẽ nhận được các thông điệp chính thức từ Tổng thư ký Liên Hợp Quốc về vấn đề môi trường, cách bảo vệ môi trường trên thế giới. Các tổ chức môi trường, chính phủ sẽ tổ chức hoạt động, tham gia ký kết các hiệp ước bảo vệ môi trường trong ngày này.Hàng năm Liên Hợp Quốc sẽ chọn ra một thành phố làm nơi tổ chức các hoạt động trọng tâm cho cả thế giới. Các hoạt động sẽ diễn ra theo một chủ đề riêng của năm đó.

Kể từ năm 1987, Liên hợp Quốc phát động thêm buổi Lễ trao giải thưởng Global 500 với mong muốn khuyến khích các cá nhân, tổ chức hành động bảo vệ môi trường. Theo số liệu tính đến năm 1999, đã có 647 cá nhân và tổ chức được trao nhận giải Global 500.

Chủ đề ngày Môi trường Thế giới năm nay (2021) là "Khôi phục các thế hệ" (tiếng Anh: GenerationRestoration). Chúng ta không thể quay ngược thời gian nhưng chúng ta có thể trồng cây, sửa sang lại vườn nhà, thay đổi chế độ ăn khỏe mạnh để cuộc sống tốt đẹp hơn. Sự kiện năm nay sẽ được tổ chức ở Pakistan.

Kỷ niệm ngày Môi trường Thế giới bằng việc thực hiện có hiệu quả những quyết sách của Đảng về bảo vệ môi trường

Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã vạch ra những quyết sách quan trọng trong BVMT thời kỳ mới, nhấn mạnh nhiệm vụ: Chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và BVMT. Trong quá trình triển khai thực hiện các quyết sách của Đảng, chúng ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về quản lý tài nguyên, BVMT và ứng phó với BĐKH tiếp tục được hoàn thiện. Công tác kiểm tra, thanh tra việc thực thi và xử lý vi phạm được chú trọng. Việc quản lý, sử dụng đất đai, nguồn nước, khoáng sản chặt chẽ và hiệu quả hơn. Công tác điều tra cơ bản, đánh giá tiềm năng, trữ lượng, định giá tài nguyên có bước tiến bộ; việc khai thác, sử dụng tài nguyên phù hợp hơn theo cơ chế thị trường và được giám sát chặt chẽ hơn. Việc khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo và vật liệu thay thế, thân thiện với môi trường được quan tâm hơn. Các biện pháp BVMT, phòng ngừa và xử lý cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng được tích cực thực hiện. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải nguy hại đạt khoảng 75%; chất thải rắn y tế đạt 80%; tỷ lệ cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng được xử lý đạt 90%. Việc bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo vệ và phát triển rừng được quan tâm; tỷ lệ che phủ rừng tăng, đạt khoảng 40,7%. Tỷ lệ dân số thành thị sử dụng nước sạch đạt 82%, tỷ lệ dân số nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 86%.

Tuy nhiên, chúng ta đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức. Nguồn tài nguyên thiên nhiên chưa được quản lý, khai thác sử dụng hợp lý, hiệu quả. Tình trạng xâm nhập mặn, xói mòn, hoang mạc hóa xảy ra nghiêm trọng ở một số nơi, vùng ven biển; một số khu vực đất bị ô nhiễm tồn lưu chưa được xử lý gây ô nhiễm nguồn nước dưới đất. BĐKH diễn ra nhanh hơn các kịch bản được dự báo. Môi trường nước ta đang chịu nhiều áp lực lớn từ phát triển KT-XH trong nước, theo dòng thương mại quốc tế và tác động xuyên biên giới. Các vấn đề môi trường theo dòng chảy sông Mê Công, sông Hồng, các sông xuyên biên giới ngày càng phức tạp. Việc xây dựng các dự án thủy điện của một số quốc gia trên dòng chính sông Mê Công ảnh hưởng lớn đến vùng đồng bằng sông Cửu Long... Đa dạng sinh học suy giảm, nguy cơ mất cân bằng sinh thái đang diễn ra trên diện rộng, ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển KT-XH, sức khỏe và đời sống nhân dân.

Trên phạm vi toàn cầu, Liên hợp quốc đã thông qua 17 mục tiêu với 169 chỉ tiêu phát triển bền vững đến năm 2030, trong đó có những mục tiêu và chỉ tiêu về quản lý tài nguyên, BVMT và ứng phó với BĐKH; Thỏa thuận Pa-ri về BĐKH cũng đã được thông qua tại Hội nghị lần thứ 21 Công ước khung của Liên hợp quốc về BĐKH (COP 21). Điều đó đặt trước chúng ta những cơ hội và thách thức mới trong quá trình hoạch định chính sách phát triển của mình.

  Để vượt qua những thách thức, tận dụng thời cơ, vấn đề quản lý tài nguyên, BVMT và chủ động ứng phó với BĐKH là một trong những nội dung quan trọng được Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng tiếp tục khẳng định, đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có tầm ảnh hưởng lớn, quan hệ, tác động qua lại, cùng quyết định sự phát triển bền vững của đất nước; là cơ sở, tiền đề cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển KT-XH, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Trong đó, đặt trọng tâm là quản lý tài nguyên, BVMT, chủ động ứng phó với BĐKH phục vụ phát triển bền vững theo hướng bảo đảm tính tổng thể, liên ngành, liên vùng, đáp ứng nhiệm vụ trước mắt và lâu dài. Đồng thời đặt ra các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ từ tăng cường quản lý nhà nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách; chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm; tăng cường công tác thông tin truyền thông nhằm nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của người dân.

Hiện nay, môi trường nước ta đang chịu nhiều áp lực lớn từ phát triển KT-XH trong nước, theo dòng thương mại quốc tế và tác động xuyên biên giới. Trên cả nước hiện có 283 khu công nghiệp đang hoạt động với hơn 550.000m3 nước thải/ngày; 615 cụm công nghiệp, trong đó chỉ khoảng hơn 5% khu, cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung; hơn 500.000 cơ sở sản xuất, trong đó có nhiều loại hình sản xuất với công nghệ sản xuất lạc hậu gây ONMT; trên 5.000 doanh nghiệp KTKS, vật liệu xây dựng; hơn 4.500 làng nghề; hơn 13.500 cơ sở y tế hằng ngày thải ra hơn 47 tấn chất thải nguy hại và 125.000m3 nước thải y tế; có 787 đô thị với 3 triệu m3 nước thải/ngày hầu hết chưa được xử lý. Thực tế đó đã đòi hỏi Đảng và Nhà nước đặt ra “mệnh lệnh hành động” để BVMT, trong đó quan điểm: “phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và BVMT” phải là “kim chỉ nam” cho hành động.

Cần khẩn trương xây dựng quy hoạch BVMT quốc gia làm căn cứ thẩm định, phê duyệt các dự án đầu tư của từng vùng phù hợp yêu cầu BVMT, định hướng ưu tiên lĩnh vực, công nghệ đầu tư phù hợp với quy hoạch môi trường. Xây dựng và ban hành quy chế ứng phó với sự cố môi trường, trong đó có các quy định về cơ chế chỉ đạo, điều hành, phối hợp giữa các bộ, ngành, trung ương và địa phương, bảo đảm nguyên tắc trung ương chỉ đạo thống nhất và địa phương xây dựng năng lực tự ứng phó theo phương châm “3 tại chỗ” đã được xây dựng trong phòng, chống thiên tai. 

Xây dựng, ban hành hệ thống các tiêu chí đánh giá, sàng lọc, lựa chọn ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, bảo đảm theo đúng định hướng tăng trưởng xanh, phát triển bền vững; các quy định về phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường, trong đó có các quy định về cơ chế chỉ đạo, điều hành, phối hợp giữa các cơ quan Trung ương và địa phương trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường. Thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp môi trường; cụ thể hóa các cơ chế chính sách thu hút đầu tư vào lĩnh vực xử lý chất thải, phát triển công nghệ xử lý nước thải, tái chế chất thải.

Tổ chức thực hiện tốt khung chính sách, pháp luật về dịch vụ môi trường, dịch vụ hệ sinh thái nhằm thúc đẩy các lĩnh vực này phát triển phù hợp với thể chế kinh tế thị trường và những cam kết của Việt Nam trong các thỏa thuận FTA thế hệ mới, xây dựng các mô hình xử lý nước thải tập trung và phân tán cho các vùng có nguy cơ ô nhiễm cao. Sửa đổi, bổ sung các quy định về đánh giá môi trường chiến lược và đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép xả nước thải đã qua xử lý vào nguồn nước. Tập trung rà soát toàn bộ việc thẩm định, phê duyệt, chấp thuận điều chỉnh đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép xả nước thải đã qua xử lý vào nguồn nước đối với các dự án lớn, các dự án xả thải ra môi trường có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường để kịp thời điều chỉnh hoặc tăng cường các giải pháp bảo đảm việc tuân thủ quy định về BVMT.

Tiếp tục nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về BVMT; rà soát, sửa đổi, ban hành các quy chuẩn kỹ thuật về môi trường bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, nghiêm ngặt đối với các ngành, lĩnh vực có khả năng gây ô nhiễm môi trường cao, quy chuẩn kỹ thuật về môi trường ngành phải nghiêm ngặt hơn các quy chuẩn kỹ thuật về môi trường nói chung, đặc biệt chú trọng các ngành nhuộm, thuộc da, sản xuất giấy, luyện thép từ quặng, tiếp cận với quy chuẩn kỹ thuật về môi trường của các nước tiên tiến.

Mở rộng hợp tác quốc tế về BVMT và ứng phó với BĐKH nhằm tranh thủ các cơ hội hỗ trợ về tài chính, công nghệ từ các hoạt động hợp tác đa phương và song phương nhằm góp phần giải quyết những thách thức về cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm và suy thoái môi trường, BĐKH trong nước; tập trung thực hiện có hiệu quả các điều ước, thỏa thuận quốc tế liên quan đến lĩnh vực TN&MT mà Việt Nam đã ký kết, phê chuẩn và  tham gia, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Chủ động tham gia sâu các diễn đàn khu vực và quốc tế nhằm nâng cao vai trò, đóng góp và tiếng nói của Việt Nam trong việc giải quyết các vấn đề mang tính khu vực và toàn cầu liên quan đến thẩm quyền quản lý nhà nước về TN&MT.

Với ý nghĩa quan trọng, tầm ảnh hưởng lớn của công tác quản lý tài nguyên, BVMT, chủ động phòng, chống thiên tai, ứng phó với BĐKH đối với phát triển bền vững của đất nước, việc đưa chủ trương đúng đắn của Đảng vào thực tiễn cuộc sống là nhiệm vụ hết sức quan trọng của cả hệ thống chính trị. Cần phải vào cuộc quyết liệt nhằm tạo sự chuyển biến trong thực tế; giải quyết tốt, hài hòa hai vấn đề, đó là quản lý, bảo vệ TN&MT cho phát triển bền vững và tăng trưởng nhanh KT-XH.

                                                                               TS Chu Thái Thành

  • Tags:
Ý kiến bạn đọc