Vĩnh Long đứng thứ ba cả nước về OCOP 5 sao, hơn 80% sản phẩm vẫn ở mức 3 sao

Với 980 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, trong đó có 15 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao cấp quốc gia, Vĩnh Long hiện đứng thứ ba cả nước về số lượng sản phẩm OCOP 5 sao. Tuy nhiên, hơn 80% sản phẩm của tỉnh vẫn ở mức 3 sao, đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng, hoàn thiện thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

980 sản phẩm OCOP, 15 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao

Ngày 5/11, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tỉnh Vĩnh Long tổ chức đánh giá sản phẩm đợt 4 năm 2026. Theo báo cáo của Tổ tư vấn, đợt này có 106 hồ sơ đề nghị xét công nhận, gồm 99 hồ sơ đăng ký mới và 7 hồ sơ nâng hạng, thuộc 63 chủ thể tại 42 xã, phường.

Sau quá trình chấm điểm từ ngày 2-4/11, Tổ tư vấn đề xuất xem xét 56 sản phẩm, gồm 34 sản phẩm đạt mức 3 sao, 21 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm tiềm năng 5 sao đề xuất đánh giá cấp Trung ương. Trong đó, 49 sản phẩm mới đủ điểm đề xuất công nhận; 4 sản phẩm được đề xuất nâng từ 3 sao lên 4 sao và 1 sản phẩm từ 4 sao lên mức tiềm năng 5 sao. Hai sản phẩm đăng ký nâng hạng chưa đạt được đề nghị tái công nhận 3 sao.

Theo ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, Vĩnh Long hiện có 980 sản phẩm OCOP còn thời hạn, gồm 794 sản phẩm 3 sao, 170 sản phẩm 4 sao, 15 sản phẩm 5 sao và 1 sản phẩm tiềm năng 5 sao. Như vậy, sản phẩm 3 sao chiếm khoảng 81% tổng số sản phẩm OCOP của tỉnh.

Với 15 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, Vĩnh Long đứng thứ ba cả nước về số lượng sản phẩm ở hạng cao nhất, sau Hà Nội và Quảng Ninh. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh có thêm hai sản phẩm được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia là Giấm Mật hoa dừa Organic và Mật hoa dừa lên men Organic của Công ty TNHH Trà Vinh Farm.

Tỉnh Vĩnh Long hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh ứng dụng khoa học-công nghệ tiên tiến, nâng cao chất lượng đối với các sản phẩm OCOP

Chương trình OCOP hiện thu hút 476 chủ thể tham gia, gồm 96 doanh nghiệp, 82 hợp tác xã, 11 tổ hợp tác và 287 hộ kinh doanh. Xét theo cơ cấu ngành hàng, thực phẩm chiếm ưu thế với 837 sản phẩm, tương đương 85,4%; tiếp đến là đồ uống với 56 sản phẩm, thủ công mỹ nghệ 41 sản phẩm, dược liệu 27 sản phẩm, sinh vật cảnh 16 sản phẩm và dịch vụ du lịch 3 sản phẩm.

Năm 2026, Vĩnh Long đặt mục tiêu công nhận mới 50 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Đến tháng 9, tỉnh đã công nhận 16 sản phẩm, đạt 32% kế hoạch, gồm 13 sản phẩm 3 sao và 3 sản phẩm 4 sao.

Chuyển hướng phát triển theo chiều sâu, nâng sức cạnh tranh

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, phát triển OCOP tại Vĩnh Long vẫn còn hạn chế về xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, nhiều hợp tác xã, hộ sản xuất nhỏ chưa chú trọng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu. Hoạt động xây dựng thương hiệu còn tự phát, bao bì và nhãn mác thiếu tính nhận diện, trong khi việc khai thác tài sản trí tuệ để gia tăng giá trị sản phẩm chưa hiệu quả. Tình trạng hàng giả, hàng nhái và cạnh tranh không lành mạnh cũng ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm.

Đáng chú ý, Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP đã đưa sở hữu trí tuệ trở thành tiêu chí bắt buộc đối với sản phẩm 3 sao. Theo đó, sản phẩm phải có đơn đăng ký nhãn hiệu được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận hoặc công bố sau khi hoàn thành thẩm định hình thức.

Yêu cầu này đòi hỏi các chủ thể chủ động hoàn thiện hồ sơ sở hữu trí tuệ ngay từ quá trình xây dựng và phát triển sản phẩm, thay vì chỉ tập trung vào sản xuất và tiêu thụ.

Thực tế tại đợt đánh giá thứ 4 năm 2026 cũng cho thấy một số hồ sơ còn thiếu tài liệu minh chứng, thông tin ghi nhãn chưa đầy đủ; hoạt động quảng bá và kết nối tiêu thụ còn hạn chế.

Ông Võ Tiến Sĩ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, đánh giá chất lượng sản phẩm nhìn chung ổn định, có tiềm năng mở rộng quy mô và thị trường. Tuy nhiên, các chủ thể cần khắc phục hạn chế qua từng đợt đánh giá, duy trì chất lượng và đầu tư chiều sâu để nâng hạng sản phẩm.

Trong giai đoạn 2026-2030, Vĩnh Long định hướng chuyển từ phát triển OCOP theo chiều rộng sang chiều sâu, tập trung nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Tỉnh ưu tiên phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tận dụng nguồn nguyên liệu và phụ phẩm nông nghiệp, đặc biệt từ các ngành hàng thế mạnh như dừa, bưởi và khoai lang.

Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ các chủ thể đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, kết nối hệ thống phân phối và mở rộng xuất khẩu.

Theo Kế hoạch số 328/KH-UBND ngày 27/8/2026 của UBND tỉnh, các sở, ngành và địa phương sẽ tăng cường xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đổi mới công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, chế biến và áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng tiên tiến.

Với 980 sản phẩm OCOP hiện có, Vĩnh Long đã tạo được nền tảng đáng kể trong phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, khi hơn 80% sản phẩm vẫn ở mức 3 sao, thách thức trong giai đoạn tới không chỉ là gia tăng số lượng mà còn phải nâng hạng sản phẩm, xây dựng thương hiệu đủ sức cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ bền vững.

Hữu Huyền