TP.HCM siết chặt kiểm soát khí thải: Hướng tới 100% phương tiện “xanh hóa” vào năm 2030

UBND TP.HCM vừa phê duyệt kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm không khí giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045, với mục tiêu trọng tâm là kiểm soát toàn bộ khí thải phương tiện giao thông và thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Kiểm soát 100% khí thải phương tiện vào năm 2030

Theo kế hoạch, đến năm 2030, tất cả ô tô và xe máy lưu thông trên địa bàn sẽ được quản lý và kiểm soát khí thải theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đây được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm xử lý một trong những nguồn gây ô nhiễm không khí lớn nhất tại đô thị đông dân nhất cả nước.

Đáng chú ý, TP.HCM đặt mục tiêu 100% phương tiện giao thông công cộng chuyển sang sử dụng năng lượng sạch, thân thiện môi trường. Đồng thời, thành phố sẽ ban hành các chính sách hỗ trợ để khuyến khích xe vận tải, xe công nghệ và phương tiện cá nhân chuyển đổi sang năng lượng xanh.

Một trong những giải pháp trọng điểm là triển khai “vùng phát thải thấp” (LEZ) tại các khu vực trung tâm và điểm nóng ô nhiễm. Tại đây, các phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế, tiến tới loại bỏ khỏi lưu thông.

Cùng với đó, TP.HCM sẽ quy hoạch các tuyến đường riêng cho xe tải nặng, xe chở vật liệu xây dựng, đồng thời điều tiết giao thông vào giờ cao điểm nhằm giảm ùn tắc và lượng phát thải cục bộ.

Để đảm bảo tính khả thi, TP.HCM dự kiến triển khai các chính sách hỗ trợ người dân đổi xe máy cũ sang phương tiện sạch, đồng thời miễn giảm chi phí giao thông công cộng cho học sinh, sinh viên. Hệ thống xe đạp công cộng cũng sẽ tiếp tục được mở rộng.

Với loạt giải pháp đồng bộ, TP.HCM kỳ vọng từng bước cải thiện chất lượng không khí, hướng tới mục tiêu dài hạn đến năm 2045 duy trì chỉ số AQI ở mức dưới 100, xây dựng đô thị xanh, bền vững và đáng sống hơn.

TP.HCM chốt lộ trình siết khí thải xe cộ đến năm 2030

Ứng dụng công nghệ và nâng cao nhận thức cộng đồng

Không chỉ tập trung vào giao thông, kế hoạch cũng yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt các nguồn phát thải lớn từ công nghiệp như nhiệt điện, xi măng, luyện thép. Các cơ sở này phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động và có lộ trình giảm phát thải rõ ràng.

Trong lĩnh vực xây dựng, 100% công trình phải tuân thủ quy định về che chắn, kiểm soát bụi và quản lý phương tiện vận chuyển vật liệu. Các xe chở vật liệu sẽ được giám sát bằng thiết bị định vị để hạn chế phát tán bụi ra môi trường.

Song song với các biện pháp kỹ thuật, TP.HCM sẽ tăng cường phát triển mảng xanh đô thị theo hướng đa tầng, nâng tỷ lệ cây xanh và công viên nhằm giảm bụi và cải thiện vi khí hậu.

Thành phố cũng thí điểm lắp đặt hệ thống lọc không khí, thông gió tại các chung cư, tòa nhà cao tầng, hướng tới nhân rộng mô hình “công trình xanh” trong tương lai.

Trong giai đoạn 2026–2030, TP.HCM đặt mục tiêu giảm dần nồng độ bụi mịn PM2.5, đồng thời duy trì 75–80% số ngày trong năm có chất lượng không khí ở mức trung bình trở lên. Khoảng 95% người dân sẽ được tiếp cận thông tin môi trường thông qua các nền tảng số.

Ngoài ra, thành phố sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các thiết bị giám sát hiện đại như camera, drone để theo dõi chất lượng không khí và phát hiện vi phạm.

Lê Minh