Tp. Hồ Chí Minh rà soát, quy hoạch lại hệ thống trạm trung chuyển rác thải sinh hoạt

Trước áp lực ngày càng lớn từ tốc độ đô thị hóa và lượng chất thải sinh hoạt phát sinh liên tục gia tăng, UBND TP.HCM đang triển khai rà soát toàn diện hệ thống trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) trên địa bàn để điều chỉnh, quy hoạch lại mạng lưới theo hướng đồng bộ, phù hợp với mô hình tổ chức hành chính mới và yêu cầu bảo vệ môi trường đô thị trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Văn bản số 4392/UBND-ĐT vừa được UBND TP.HCM ban hành, thành phố sẽ tiến hành rà soát tổng thể hiện trạng các trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt nhằm xây dựng lại quy hoạch mạng lưới TTC CTRSH trên toàn địa bàn sau quá trình sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trước đó, Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP.HCM đã có Báo cáo số 3263/BC-QHHTKT ngày 15/5/2026 về việc phối hợp rà soát hệ thống trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt để phục vụ công tác quy hoạch lại mạng lưới. Nội dung báo cáo đã được lãnh đạo UBND thành phố thống nhất.

Theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương tổng hợp đầy đủ hiện trạng hệ thống trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn theo ranh giới các xã, phường, đặc khu mới sau hợp nhất.

Bên cạnh việc thống kê hiện trạng, cơ quan chuyên môn còn phải đánh giá mức độ phù hợp của các trạm trung chuyển hiện hữu với các quy chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Đây được xem là cơ sở quan trọng để thành phố điều chỉnh, bổ sung định hướng quy hoạch mạng lưới trạm trung chuyển trong thời gian tới, hướng đến mô hình quản lý chất thải hiện đại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả vận hành đô thị.

TP.HCM tổng rà soát, quy hoạch lại toàn bộ trạm trung chuyển rác. Ảnh: Internet

UBND thành phố cũng yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND các xã, phường, đặc khu rà soát nhu cầu thực tế để đề xuất số lượng, quy mô và vị trí các trạm trung chuyển cần bổ sung vào quy hoạch hệ thống quản lý chất thải rắn của thành phố.

Đặc biệt, các địa phương phải chủ động đề xuất bổ sung các trạm trung chuyển trong quá trình lập mới hoặc điều chỉnh quy hoạch phân khu nhằm bảo đảm tính đồng bộ giữa hạ tầng môi trường với định hướng phát triển đô thị.

Không chỉ rà soát hiện trạng vận hành, TP.HCM còn yêu cầu đánh giá lại sự phù hợp của các dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo hoặc sửa chữa các trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn.

Theo đó, UBND các xã, phường, đặc khu phải phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM cùng các chủ đầu tư để rà soát quy hoạch liên quan, kịp thời thực hiện điều chỉnh nếu cần thiết trước khi triển khai dự án theo quy định.

Chính quyền cấp xã cũng được giao trách nhiệm trực tiếp trong việc báo cáo, đánh giá nhu cầu và đề xuất vị trí mạng lưới trạm trung chuyển. Trường hợp chậm báo cáo hoặc báo cáo không đầy đủ dẫn đến ảnh hưởng công tác quy hoạch sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định.

Song song với việc rà soát hệ thống trung chuyển rác, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tham mưu UBND thành phố phê duyệt chủ trương lập “Quy hoạch quản lý chất thải rắn và Nghĩa trang TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060”.

Đây là một trong những nhiệm vụ đã được xác định trong Kế hoạch thực hiện các đồ án quy hoạch chung đô thị theo Quyết định số 1689/QĐ-UBND ngày 24/3/2026 của UBND TP.HCM.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc sẽ phối hợp hướng dẫn Sở Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình lập, thẩm định và trình phê duyệt quy hoạch nói trên.

Theo thống kê của UBND TP.HCM, hiện toàn thành phố có khoảng 750 điểm tập kết rác thải sinh hoạt, trong đó khu vực TP.HCM cũ chiếm khoảng 700 điểm, khu vực Bình Dương cũ khoảng 50 điểm, còn khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ chưa có điểm tập kết.

Các điểm tập kết hiện tập trung chủ yếu ở khu vực nội thành, trong khi khu vực ngoại thành phân bố còn rải rác, thiếu đồng bộ.

Bên cạnh đó, thành phố hiện có 43 trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt đang hoạt động với quy mô khác nhau, gồm 28 trạm tại khu vực TP.HCM cũ, 6 trạm tại Bình Dương cũ và 9 trạm tại Bà Rịa – Vũng Tàu cũ. Trong số này, số lượng trạm ép kín còn khá hạn chế.

Đáng chú ý, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn TP.HCM hiện ở mức khoảng 14.000 tấn/ngày. Trong khi đó, mô hình xử lý vẫn còn phụ thuộc đáng kể vào công nghệ chôn lấp truyền thống.

Theo các chuyên gia môi trường, nếu chậm chuyển đổi công nghệ xử lý rác theo hướng hiện đại, giảm chôn lấp và tăng tái chế, tái sử dụng, áp lực môi trường tại đô thị đặc biệt lớn nhất cả nước sẽ ngày càng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu phát triển đô thị xanh, bền vững và chất lượng sống của người dân.

Việc rà soát, quy hoạch lại mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt lần này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để TP.HCM tái cấu trúc hệ thống hạ tầng môi trường đô thị theo hướng hiện đại, đồng bộ hơn trong giai đoạn phát triển mới.

Lê Minh