Dự án Khu liên hợp gang thép và Cảng Sơn Dương: Phát triển công nghiệp gắn với trách nhiệm môi trường và cộng đồng

Được triển khai tại Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh), Dự án Khu liên hợp gang thép và Cảng nước sâu Sơn Dương do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS) làm chủ đầu tư là một trong những dự án công nghiệp trọng điểm có quy mô lớn bậc nhất cả nước. Không chỉ mang ý nghĩa về phát triển kinh tế – công nghiệp, dự án còn đặt ra yêu cầu cao về quản trị môi trường, an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Dự án gồm ba hạng mục chính: Nhà máy gang thép khép kín, Cảng nước sâu Sơn Dương và Nhà máy điện, được xây dựng trên tổng diện tích 3.318 ha, trong đó có 2.025 ha đất liền và 1.293 ha mặt nước. Tổng mức đầu tư gần 12,8 tỷ USD.

Giai đoạn I của dự án với hai lò cao, công suất 7 triệu tấn phôi thép/năm, đã hoàn thành và đưa vào vận hành từ năm 2020. Hiện FHS có khoảng 5.400 cán bộ, công nhân viên, trong đó hơn 5.000 người là lao động Việt Nam; cùng với khoảng 4.400 lao động của các nhà thầu, trực tiếp tạo việc làm cho gần 10.000 người, góp phần quan trọng vào ổn định việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động và phát triển kinh tế – xã hội tại Hà Tĩnh và khu vực Bắc Trung Bộ.

Ưu tiên môi trường là “lằn ranh đỏ”: Từ quan trắc tự động, kinh tế tuần hoàn đến chiến lược giảm phát thải carbon

Song song với hoạt động sản xuất, Công ty Formosa Hà Tĩnh xác định bảo vệ môi trường là yêu cầu xuyên suốt, mang tính sống còn của dự án. Công ty luôn duy trì chế độ giám sát nghiêm ngặt đối với các nguồn phát thải, đồng thời liên tục đầu tư, nâng cấp các công trình, thiết bị bảo vệ môi trường theo hướng hiện đại, đồng bộ.

Từ khi hai lò cao chính thức đi vào vận hành đến nay, kết quả quan trắc cho thấy các chỉ số nước thải, khí thải đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường hiện hành. FHS đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải và khí thải (CWMS/CEMS), truyền dữ liệu trực tiếp, thời gian thực đến các cơ quan chức năng để theo dõi, giám sát.

Dưới sự hướng dẫn và quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác xả thải của nhà máy được kiểm soát chặt chẽ, minh bạch. Hệ thống xử lý nước thải của FHS được các tổ chức quốc tế uy tín như Veolia (Pháp) và Atkins (Anh) đánh giá đạt trình độ tương đương các nhà máy thép hiện đại hàng đầu thế giới.

Ở góc độ phát triển kinh tế tuần hoàn, FHS đã triển khai thu hồi và tái sử dụng tạp liệu rắn phát sinh trong quá trình sản xuất, đưa trở lại làm nguyên liệu đầu vào. Hiện khoảng 99% lượng tạp liệu rắn của toàn nhà máy được tái chế, tái sử dụng, qua đó giảm đáng kể lượng chất thải ra môi trường.

Trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon, công ty thực hiện kiểm kê khí nhà kính hằng năm và được cấp chứng nhận hệ thống ISO 14064. Định hướng thời gian tới, FHS tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm năng lượng, tối ưu hóa quy trình sản xuất, phát triển năng lượng xanh và giảm phát thải carbon, phù hợp với xu thế phát triển bền vững toàn cầu.

Không chỉ chú trọng kiểm soát phát thải, Formosa Hà Tĩnh còn kiên trì theo đuổi mục tiêu xây dựng không gian sản xuất xanh – sạch – thân thiện với môi trường. Ngay từ giai đoạn xây dựng, công ty đã triển khai đồng bộ kế hoạch phủ xanh khuôn viên nhà máy.

Đến nay, tổng diện tích cây xanh tại khu liên hợp đạt hơn 150 ha với trên 650.000 cây các loại. Bên cạnh các loài cây sinh trưởng nhanh, có độ che phủ lớn, công ty còn trồng xen kẽ nhiều loài cây cảnh quan, từng bước hiện thực hóa mục tiêu “công viên hóa” khu xưởng.

Đặc biệt, hệ thống hồ thủy sinh được quy hoạch bài bản, hình thành hệ sinh thái đa dạng, trở thành nơi sinh sống của nhiều loài chim. Công viên sinh thái trong khuôn viên nhà máy hiện đã đón tiếp hơn 20.000 lượt khách tham quan, góp phần thay đổi cách nhìn truyền thống về một khu công nghiệp nặng, hướng tới mô hình nhà máy hài hòa với thiên nhiên.

Chăm lo đời sống người lao động, hướng tới phát triển bền vững

Xác định sự phát triển của doanh nghiệp gắn liền với sự phát triển của địa phương, các hoạt động công ích xã hội của FHS tập trung vào bốn nhóm chủ đề: “Trẻ em vui bước đến trường”, “Người dân an cư lạc nghiệp”, “Người cao tuổi vui khỏe mỗi ngày” và “Kỳ Anh – đô thị mới”.

Trong nhiều năm qua, công ty đã triển khai hàng loạt chương trình thiết thực như xây dựng trường học, trao học bổng cho học sinh nghèo vượt khó, tạo việc làm cho con em địa phương, hỗ trợ người nghèo, khám chữa bệnh miễn phí, cứu trợ thiên tai và đầu tư hạ tầng cơ sở. Riêng giai đoạn đại dịch COVID-19, FHS đã tài trợ vắc xin, vật tư y tế và đồng hành cùng chính quyền địa phương trong công tác phòng, chống dịch. Tính đến nay, tổng kinh phí dành cho các hoạt động công ích xã hội của công ty đã vượt hơn 168,7 tỷ đồng.

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục địa phương, Quỹ Minh Đức do FHS sáng lập đã được công nhận đủ điều kiện hoạt động từ tháng 8/2021. Quỹ đã triển khai nhiều dự án giáo dục như xây dựng phòng học máy tính, sân bóng đá, cải tạo nhà vệ sinh trường học, hỗ trợ học trực tuyến, cấp học bổng cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng, với tổng kinh phí hơn 32,5 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, công ty còn ký kết hợp tác đào tạo nghề với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn Hà Tĩnh, góp phần đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, đáp ứng nhu cầu lao động cho doanh nghiệp và xã hội.

Song song với sản xuất, FHS đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường làm việc và sinh hoạt ổn định cho người lao động. Công ty đã đầu tư 12 dãy ký túc xá, 2 nhà ăn, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 9.000 người, cùng các công trình phụ trợ như phòng y tế, phòng gym, sân thể thao và các dịch vụ tiện ích.

Ngoài ra, 304 căn hộ dành cho cán bộ, công nhân viên đã lập gia đình cùng trường mầm non tại phường Hoành Sơn cũng đã được xây dựng và đưa vào sử dụng. Công ty thực hiện đầy đủ các chế độ bảo hiểm theo quy định của pháp luật, đồng thời mua bảo hiểm tai nạn ngoài ý muốn cho toàn bộ nhân viên với mức chi trả lên tới 200 triệu đồng/người.

Kể từ ngày 01/01/2026, Công ty Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS) chính thức triển khai chính sách tăng lương cho toàn thể người lao động. Lấy lao động cơ bản làm ví dụ, mức lương cơ bản được điều chỉnh tăng bình quân khoảng 30%, đồng thời điều chỉnh phụ cấp chức vụ đối với các cấp chủ quản. Chính sách này là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của công ty, nhằm nâng cao thu nhập và mức phúc lợi tổng thể cho người lao động, qua đó tăng cường sự gắn kết, khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài và cùng công ty phát triển.

Nhiều hoạt động gắn kết nội bộ như tôn vinh nhân viên tiêu biểu, ngày hội gia đình, mời thân nhân tham quan nhà máy… được tổ chức thường xuyên, qua đó xây dựng mối liên kết bền chặt giữa doanh nghiệp – người lao động – gia đình và cộng đồng.

Dương Minh Hà