Đắk Lắk: Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn thông qua cơ chế EPR trong quản lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật

Vào sáng ngày 14/4, tại Hội trường tỉnh Đắk Lắk, thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc BVTV tại các địa phương”. Đây là sự kiện quan trọng nhằm cụ thể hóa trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường nông nghiệp bền vững.

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP, một dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất – EPR tại Việt Nam.

Toàn cảnh diễn đàn

Bước ngoặt từ Nghị định 110/2026/NĐ-CP

Phát biểu khai mạc diễn đàn, lãnh đạo Báo Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP vào đầu tháng 4/2026. Đây được coi là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất – EPR tại Việt Nam.

EPR (Extended Producer Responsibility) không phải là một loại thuế, mà là cơ chế trách nhiệm trong đó nhà sản xuất, nhập khẩu phải chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình cho đến hết vòng đời, bao gồm cả khâu thu gom và xử lý sau sử dụng.

Bao bì thuốc BVTV là chất thải khó thu gom, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao

Theo đại diện Cục Môi trường, cơ chế này giúp hiện thực hóa nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, tạo nền tảng cho nền kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, đối với lĩnh vực nông nghiệp, bao bì thuốc BVTV vốn là loại rác thải đặc thù, khó xử lý, nay đã có nguồn lực tài chính và quy trình kỹ thuật riêng biệt để triển khai đồng bộ.

Cơ chế hỗ trợ tài chính cho các địa phương

Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm nhất tại diễn đàn là quy trình tiếp cận nguồn hỗ trợ kinh phí từ Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.

Các đại biểu tham gia tại diễn đàn

Về phía doanh nghiệp, các đơn vị sản xuất, nhập khẩu thuốc BVTV có trách nhiệm kê khai trên hệ thống EPR quốc gia trước ngày 1/4 và hoàn thành đóng góp tài chính trước ngày 20/4 hằng năm. Về phía địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có nhu cầu hỗ trợ sẽ gửi đề nghị về Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 1/3 hằng năm.

Đối với, quy trình phân bổ, Bộ sẽ thẩm định dựa trên các tiêu chí như diện tích đất nông nghiệp và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương để phê duyệt phương án trước ngày 1/6.

Về việc giải ngân, quỹ sẽ chuyển kinh phí về địa phương trước ngày 10/6 để triển khai các hoạt động thu gom, vận chuyển và tiêu hủy.

Cơ chế này giúp tháo gỡ "nút thắt" về thiếu hụt nguồn lực tài chính mà nhiều địa phương, bao gồm cả Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên, đang gặp phải trong công tác quản lý chất thải nông nghiệp.

Cam kết đồng hành từ các hiệp hội và doanh nghiệp

Đại diện Hiệp hội CropLife Việt Nam (đại diện cho các tập đoàn khoa học thực vật như BASF, Bayer, Syngenta...) khẳng định hoàn toàn ủng hộ cách tiếp cận EPR. CropLife cho biết các thành viên của hiệp hội đã tiên phong thực hiện nghĩa vụ đóng góp EPR từ năm 2022.

Mỗi năm phát sinh hàng trăm tấn bao bì thuốc BVTV và rác thải nông nghiệp nguy hại, tuy nhiên công tác thu gom vẫn còn gặp nhiều khó khăn, bất cập

Tại diễn đàn, CropLife cũng đưa ra 5 khuyến nghị quan trọng để triển khai EPR hiệu quả trong giai đoạn đầu, bao gồm: đảm bảo tính minh bạch trong sử dụng quỹ; thiết lập mục tiêu thu gom thực tế; ưu tiên các khu vực có mật độ bao bì cao; và khuyến nghị doanh nghiệp cải tiến thiết kế bao bì dễ sục rửa, thu gom hơn.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh bền vững

Diễn đàn không chỉ thu hút gần 150 đại biểu trực tiếp tại Hội trường tỉnh Đắk Lắk mà còn kết nối với hơn 300 điểm cầu trực tuyến trên cả nước. Các đại biểu đã cùng thảo luận sôi nổi về thực trạng thu gom bao bì tại Đắk Lắk, khu vực Tây Nguyên và học hỏi mô hình thành công từ tỉnh Đồng Tháp.

Việc thực thi hiệu quả cơ chế EPR đối với bao bì thuốc BVTV được kỳ vọng sẽ giảm thiểu đáng kể tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời tạo tiền đề để mở rộng sang các loại chất thải nông nghiệp khác trong tương lai.

Thông qua diễn đàn này, sự kiện không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chính sách, mà quan trọng hơn là góp phần tăng cường sự hiểu biết và đồng thuận giữa các bên liên quan; thúc đẩy việc áp dụng thực tế cơ chế EPR tại các địa phương, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên cũng như từng bước hình thành hệ thống thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV bền vững, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc. Qua đó, góp phần vào mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững của Việt Nam.

Việt Hà