Đại Hội toàn quốc, khóa II Hội Hữu nghị Việt Nam - Xri Lan-ca nhiệm kỳ (2026 - 2031)

(MTXH) - Ngày 28/09/2026, Đại hội toàn quốc Hội hữu nghị Việt Nam - Xri Lan-ca đã diễn ra trọng thể tại Hà Nội. Thông qua Đại Hội nêu bật những đóng góp tích cực của Hội trong nhiệm kỳ vừa qua. Hội hữu nghị Việt Nam và Xri Lan-ca sở hữu mối quan hệ hữu nghị truyền thống bền chặt, có nhiều nét tương đồng về lịch sử, văn hóa và sự kết nối sâu sắc trong giao lưu Phật giáo. Trong bối cảnh tình hình thế giới thay đổi nhanh chóng. Với tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân để bảo đảm thực hiện thắng lợi các định hướng đối ngoại của Đảng.

Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Xri Lan-ca, được thiết lập ngày 21 tháng 7 năm 1970, đánh dấu sự khởi đầu của mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai quốc gia Châu Á có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa và tinh thần đấu tranh vì độc lập dân tộc. Trong hơn 55 năm qua, hai nước luôn duy trì quan hệ hữu nghị tốt đẹp, ủng hộ lẫn nhau trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước ngày nay. Hai bên thường xuyên duy trì trao đổi đoàn cấp cao, tiếp xúc song phương và phối hợp tại các diễn đàn khu vực và quốc tế.

Đặc biệt, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Xri Lan-ca của Tổng Bí thư, Chủ Tịch nước Tô Lâm từ ngày 7-8/5/2026, Việt Nam và Xri Lan-ca đã chính thức nâng cấp mối quan hệ lên Đối tác Toàn diện, mở ra giai đoạn phát triển mới sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn trong quan hệ song phương. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, thể hiện sự tin cậy chính trị, tình hữu nghị truyền thống và quyết tâm tăng cường hợp tác toàn diện giữa hai nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân. 

Thành phần tham dự Đại hội; về phái đoàn lãnh đạo Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tham gia, Chủ tịch Phan Anh Sơn; ông Nguyễn Mạnh Cường, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao dự Đại Hội; Đại sứ Sri Lan-ca tại Việt Nam hiện nay là ngài W.A.U. Poshitha Perera. Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Dân chủ Sri Lan-ca tại Việt Nam. Ban Thường vụ hội PGS.TS Phạm Văn Linh, Nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; TS Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch thường trực - Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Tổng thư ký TS Trần Xuân Lượng, Phó Trưởng khoa Kinh tế, Đại học Trưng Vương Hà Nội; ThS. Đại tá Nguyễn Thành Hoan, Nguyên Phó Cục trưởng Tổng Cục 5, Bộ công an; Ths Hồ Thị Thanh Trúc, Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Xri Lan-ca; ông Nguyễn Quý Ngọc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty hóa nông NPC, đại diện Hội Hữu nghị Việt Nam – Xri Lan-ca tại phía Nam; Bà Hồ thị Thanh Trúc nguyên đại sứ Việt Nam tại Xri Lan-ca; Bà Bùi Thị Loan - TGĐ Công ty TNHH LeTrading Việt Nam.

Trong tiến trình phát triển quan hệ song phương, hai nước đã ghi nhận nhiều dấu mốc quan trọng. Tháng 5 năm 1971, Việt Nam mở đại sứ quán tại Colombo, tháng 3 năm 1978, Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm chính thức Xri Lan-ca, năm 2003, Xri Lan-ca mở Đại sứ quán tại Hà Nội. Tiếp đó là các chuyến thăm cấp cao của thủ tướng Ratmasiri Wickramanayake (2006), Tổng thống Mahinda Rajapaksa (2009) và chuyến thăm cấp Nhà nước tới Xri Lan-ca của Chủ Tịch nước Trương Tấn Sang 2011. Tháng 4 năm 2011, Việt Nam mở lại Đại sứ quán tại Colombo, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ hơn quan hệ hợp tác song phương. Năm 2024, chuyến thăm Xri Lan-ca của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thúc đẩy cơ chế hợp tác song phương.

Trong lĩnh vực kinh tế, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Xri Lan-ca có nhiều bước tiến tích cực, với kim ngạch trao đổi trung bình đạt khoảng 300 triệu USD mỗi năm. Xri Lan-ca hiện có khoảng 30 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn hơn 42 triệu USD, trong khi Việt Nam có một dự án đầu tư tại Xri Lan-ca trị giá khoảng 300 triệu USD. Dù quy mô hợp tác kinh tế còn khiêm tốn, hai nước vẫn có nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp, thương mại, du lịch, giáo dục và xuất khẩu văn hóa.

Quan hệ nhân dân giữa Việt Nam và Xri Lan-ca được xây dựng trên nền tảng tình hữu nghị truyền thống, giao lưu văn hóa, tôn giáo và giáo dục, giúp tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa nhân dân hai quốc gia. Hai bên thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa – nghệ thuật. Tiêu biểu như Chương trình trao đổi văn hóa trà nhân ngày Phụ nữ Việt Nam và tháng nâng cao nhận thức về ung thư tại Xri Lan-ca, thể hiện vai trò quan trọng của giao lưu nhân dân trong kết nối văn hóa và xã hội. Đặc biệt hợp tác trong lĩnh vực tôn giáo và giáo dục luôn được duy trì, bào gồm trao đổi tăng sĩ, chương trình học tiếng Việt tại Xri Lan-ca và việc sinh sống, học tập của cộng đồng người Việt tại nước bạn. Quan hệ nhân dân trọng tâm nhấn mạnh lễ hội, nghệ thuật mà còn mở rộng sang giáo dục, du lịch, ngôn ngữ và ẩm thực, tạo ra những “hạt giống văn hóa” góp phần làm sâu sắc hơn mối quan hệ hữu nghị giữa hai dân tộc.

Bài tham luận tại Đại hội; Phát huy vai trò đối ngoại nhân dân trong triển khai quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam - Xri Lan-ca giai đoạn 2026-2031. Do bà Hồ Thị Thanh Trúc, Nguyên đại sứ Việt Nam tại Xri Lan-ca cho biết: “Biểu tượng tình hữu nghị giữa hai nước là cây Bồ Đề thiêng tại chùa Bái Đính. Từ một nhánh cây Bồ Đề linh thiêng được triết từ cây Jaya Sri Maha tại Anuradhapura một biểu tượng linh thiêng của Phật giáo Xri Lan-ca. Để hôm nay đã hình thành một không gian văn hóa, tâm linh mang ý nghĩa đặc biệt đối với quan hệ giữa hai nước”.

Việc Tổng thống Xri Lan-ca trực tiếp cắt băng khánh thành Khuôn viên cây Bồ Đề thiêng tại chùa Bái Đính tháng 5/2025 không chỉ khẳng định giá trị của món quà hữu nghị ấy mà còn nâng biểu tượng này trở thành minh chứng sinh động cho sự gắn kết giữa hai dân tộc thông qua những giá trị văn hóa và Phật giáo.

Để làm sáng tỏ thêm tình hữu nghị giữa hai bên, nhằm thúc đẩy ngoại giao kinh tế và kết nối giao thương nhân dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương. Bà Bùi Thị Loan, TGĐ Công ty TNHH Letrading Việt Nam. Chia sẻ với trách nhiệm của Ban xúc tiến thương mại, đề xuất ba định hướng trọng tâm mô hình “3S” đó là: “Thứ nhất, Share – chia sẻ cơ hội. Khi thông tin được chia sẻ minh bạch, doanh nghiệp sẽ tự tin hơn, giảm rủi ro và tìm được đúng đối tác. Thứ hai, SMART - hợp tác thông minh. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng cần đổi mới theo hướng số hóa, ứng dụng AI trong kết nối đối tác, phân tích thị trường, quảng bá sản phẩm và xây dựng các nền tảng giao thương trực tuyến giữa doanh nghiệp Việt Nam và Xri Lan-ca. Thứ ba, SUSTAIN - hợp tác bền vững. Khi mỗi doanh nghiệp trở thành một sứ giả của hợp tác kinh doanh, mỗi sản phẩm trở thành một nhịp cầu kết nối và mỗi chương trình hợp tác tạo thêm một giá trị mới, hai bên hướng tới một hệ sinh thái hợp tác sâu hơn, nơi tình hữu nghị được nuôi dưỡng bằng niền tin, và niềm tin được khẳng định bằng những giá trị kinh tế bền vững”.

Để làm sâu sắc thêm nội dung tham luận trong đại Hội, về lĩnh vực du lịch Việt Nam - Xri Lan-ca động lực mới cho đối ngoại nhân dân hai nước. Do Th.S Nguyễn Hoài Nam, Phó  Giám đốc Công ty VietfoodTravel trình bày: Tiềm năng hợp tác du lịch với Xri Lan-ca là rất lớn vì, Xri Lan-ca được mệnh danh là “Hòn ngọc Ấn Độ Dương”, nổi tiếng với các di sản thế giới như Sigiriya, Cố đô Kandy, thành cổ Galle, cùng nhiều điểm đến tâm linh linh thiêng như đền Răng Phật và cây Bồ đề Sri Maha Bodhi.    

Để định hướng cho hành trình sắp tới, đồng chí Phan Anh Sơn, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO), đã đưa ra các chỉ đạo cốt lõi cho Ban Chấp hành khóa mới: Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động: Chuyển dịch linh hoạt từ phương thức giao lưu truyền thống sang các sáng kiến mang tính đột phá và ứng dụng công nghệ hiện đại. Thúc đẩy hợp tác thực chất: Gắn kết chặt chẽ hoạt động giao lưu hữu nghị nhân dân với việc kết nối xúc tiến đầu tư kinh tế, thương mại, y tế và phát triển du lịch. Mở rộng kết nối đa tầng: Gia tăng giao lưu giữa thế hệ trẻ, các học giả, doanh nghiệp và xây dựng mạng lưới lãnh đạo trẻ làm bệ phóng cho tương lai. Phối hợp chặt chẽ với cơ quan ngoại giao: Tăng cường hợp tác chặt chẽ cùng Đại sứ quán Xri Lan-ca tại Việt Nam nhằm kiến tạo không gian giao lưu năng động, toàn diện.

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội hữu nghị Việt Nam - Xri Lan-ca đã thành công tốt đẹp, mở ra chặng đường mới cho đối ngoại nhân dân hai nước. Đại hội khẳng định kết quả đạt được và định hình bước đi đột phá cho nhiệm kỳ mới. Trọng tâm hành động là cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác Toàn diện qua giao lưu văn hóa Phật giáo, kết nối thương mại và giáo dục thế hệ trẻ. Ban Chấp hành mới quyết tâm đổi mới, chủ động phối hợp với các đối tác Xri Lan-ca. Thành công này thắt chặt tình đoàn kết truyền thống, đóng góp vào sự phát triển phồn vinh của hai dân tộc.

Nhà báo. Luật gia. ThS Trần Quốc Hoàn