BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ PHÁT TRIỂN BỀN ĐA DẠNG SINH HỌC

15/09/2022 10:19:44 SA
Share Bai :

Để đẩy mạnh tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học thì việc tăng cường công tác BVMT phải được đặc biệt chú trọng. Các yêu cầu BVMT ngày càng chặt chẽ thể hiện trong các tiêu chuẩn môi trường xuất, nhập khẩu hàng hóa, nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm xanh, sản phẩm thân thiện môi trường ngày càng cao. Yêu cầu bảo vệ đa dạng sinh học cũng làm cho nhận thức của con người đối với hoạt động của thiên nhiên


Ảnh Internet

Bảo vệ môi trường phát triển đa dạng sinh học

Để đẩy mạnh tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học thì việc tăng cường công tác BVMT phải được đặc biệt chú trọng. Các yêu cầu BVMT ngày càng chặt chẽ thể hiện trong các tiêu chuẩn môi trường xuất, nhập khẩu hàng hóa, nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm xanh, sản phẩm thân thiện môi trường ngày càng cao. Yêu cầu bảo vệ đa dạng sinh học cũng làm cho nhận thức của con người đối với hoạt động BVMT không ngừng được cải thiện. Việc tuân thủ các quy định pháp luật về BVMT gắn liền với tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học được coi là nhiệm vụ hàng đầu.

BVMT gắn liền với tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học không chỉ còn là nghĩa vụ “phải làm đối với các doanh nghiệp, người dân mà từng bước đã trở thành “động lực tìm kiếm lợi nhuận bền vững” cho doanh nghiệp và người dân. Ví dụ, điển hình là trong lĩnh vực như nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch đã có rất nhiều doanh nghiệp lớn, ý tưởng kinh doanh chuyển hướng đầu tư như TH truemilk, Vinamilk , VinGroup, Công ty Organic Đà Lạt… ; nhiều doanh nghiệp, tổ chức, người dân đã đầu tư hệ thống thu gom và xử lý chất thải, tham gia vào hỗ trợ các Chương trình có mục đích BVMT với tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học. Đặc biệt, kinh doanh trong lĩnh vực cung ứng và dịch vụ môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học đã bắt đầu trở thành một lĩnh vực có tính hấp dẫn cao, nhiều doanh nghiệp đã có nhiều loại hình được các tổ chức và cá nhân tham gia đầu tư phát triển; lĩnh vực môi trường từ nhiều nguồn vốn, bước đầu hình thành hệ thống dịch vụ môi trường, tăng trưởng xanh và bảo vệ đa dạng sinh học ngoài công ích.

Một số lĩnh vực phát triển mạnh như: Thu gom, vận chuyển chất thải rắn, cơ sở xử lý chất thải rắn; thu gom, vận chuyển chất thải rắn nguy hại (kể cả chất thải y tế); xử lý nước thải sinh hoạt tập trung; xử lý nước thải sinh hoạt quy mô nhỏ phân tán,... Chính vì vậy, việc thực hiện BVMT đã trở thành một ngành có tiềm năng và một yếu tố cấu thành nên thương hiệu của các doanh nghiệp trong việc tăng trưởng xanh và bảo vệ đa dạng sinh học.

Hiện nay, bên cạnh những doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, người dân đã ngày càng nâng cao ý thức BVMT với tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân, tổ chức, doanh nghiệp chưa nhận thức hoặc biến nhận thức thành hành động; chưa chú trọng đầu tư cho BVMT, tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học. Hoạt động BVMT, phát triển đa dạng sinh học chưa được tiến hành thường xuyên, chưa trở thành nhận thức hành động của các doanh nghiệp, người dân. Nhiều nơi, nhiều lúc còn mang nặng tính đối phó, thời vụ. Nghiên cứu các trường hợp vi phạm pháp luật môi trường ở nước ta thời gian qua cho thấy, việc đầu tư cho công tác BVMT, tăng trưởng xanh và phát triển đa dạng sinh học ở một số doanh nghiệp, địa phương chưa được quan tâm đúng mức, thậm chí có nơi đã đầu tư hệ thống xử lý rác và nước thải hiện đại nhưng hầu như không hoạt động mà tất cả rác, nước thải được xả thẳng ra sông suối, ao hồ.

Nhận thức của nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân BVMT trong bối cảnh thực hiện tăng trưởng xanh, kinh tế xanh và bảo vệ đa dạng sinh học cho phát triển bền vững ở nước ta vẫn còn nhiều bức xúc. Tỷ lệ áp dụng công nghệ hiện đại trong các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh còn khoảng cách khá xa so với các quốc gia khác trong khu vực, do vậy, để sản xuất các mặt hàng cần tiêu thụ nhiều hơn nguyên liệu và năng lượng, thải ra nhiều hơn chất thải đã không được xử lý hoặc xử lý không đảm bảo, gây ONMT. Theo đó, giá trị gia tăng ngành công nghiệp còn thấp và có xu hướng giảm dẫn tới hiệu quả đầu tư thấp.

          Theo số liệu điều tra của Cục Môi trường, tính đến nay, trong tổng số 283 KCN đang hoạt động trong cả nước có 212 KCN đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, 24 KCN đang xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, các KCN còn lại đang xây dựng lộ trình đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nguồn thải từ các KCN mặc dù tập trung nhưng thải lượng rất lớn, trong khi đó công tác quản lý cũng như xử lý chất thải KCN còn nhiều hạn chế. Các hệ thống xử lý nước thải tập trung ở các KCN chỉ xử lý được khoảng 70% lượng nước thải phát sinh. Lượng nước thải còn lại, một phần do các cơ sở đã được miễn trừ đầu nối và tự xử lý, một phần không qua xử lý mà xả trực tiếp ra môi trường.

Đầu tư cho phục hồi và duy trì hệ sinh thái gắn với phát triển đa dạng sinh học đang nảy sinh nhiều hệ lụy phức tạp, trong đó, vấn đề ô nhiễm, suy thoái môi trường đang có chiều hướng gia tăng. Việc thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, đặc biệt là BVMT, phục hồi và duy trì hệ sinh thái, đa dạng sinh học gắn với sản xuất kinh doanh sẽ giúp các doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, thâm nhập thị trường quốc tế và đảm bảo phát triển bền vững. Hiện nay, việc phục hồi và duy trì hệ sinh thái, đa dạng sinh hoc đang được thực hiện trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp.

Nhiều công ăn việc làm được tạo ra nhờ BVMT và tăng trưởng xanh, phát triển đa dạng sinh học. Những việc làm trong nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ và quản lý đóng góp vào bảo vệ gìn giữ chất lượng môi trường,... đảm bảo an sinh xã hội và phát triển đa dạng sinh học cho cả thế hệ hiện tại và tương lai, thực hiện công bằng và bình đẳng cho mọi người. Với cách hiểu như vậy, phạm vi của việc bảo vệ đa dạng sinh học, tăng trưởng xanh ở nước ta là rất rộng, bao gồm những việc làm góp phần làm giảm phát thải khí nhà kính, giảm thiểu tiêu hao năng lượng nguyên vật liệu, tối thiểu hóa rác thải, giảm ô nhiễm không khí đất và nguồn nước trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm đến hệ sinh thái và ứng phó với BĐKH. Cùng với tiềm năng trong việc thực hiện tăng trưởng xanh, đa dạng sinh học, khả năng tạo việc làm xanh ở nước ta là rất lớn.

Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Giải pháp cho tăng trưởng xanh và bảo vệ đa dạng sinh học

Trước hết, cẩn triển khai tốt trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, của tổ chức xã hội và người dân thực hiện có hiệu quả tăng trưởng xanh, đa dạng sinh học. Trong lĩnh vực môi trường, doanh nghiệp và các cơ quan, đoàn thể phải có trách nhiệm với các tác động tới môi trường, tới cuộc sống cộng đồng, thông qua các hành vi kiểm soát ô nhiễm và xử lý, tái chế chất thải, tiết kiệm tài nguyên. Đặc biệt, chú trọng việc tuân thủ pháp luật môi trường, sẽ đạt được nhiều lợi ích thiết thực. Tăng cường đầu tư vào hoạt động BVMT và tăng trưởng xanh, phát triển đa dạng sinh học sẽ mang lại những lợi ích hết sức tích cực cho cộng đồng, quốc gia.

 Thứ hai, thực hiện đầu tư cho BVMT sẽ giúp các doanh nghiệp, tổ chức xã hội có môi trường làm việc an toàn, mang đến lợi ích về sức khỏe cho cán bộ công nhân viên, từ đó cán bộ yên tâm công tác, đảm bảo năng suất lao động. Bên cạnh đó, việc tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật môi trường sẽ giúp doanh nghiệp, tổ chức xã hội không gặp rủi ro về pháp lý, thanh kiểm tra và chế tài xử phạt. Đặc biệt, trong dài hạn khi các doanh nghiệp, tổ chức xã hội đầu tư bài bản, có hệ thống vào công tác BVMT sẽ gúp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh do giảm thiểu chi phí sử dụng các dạng tài nguyên thiên nhiên (ví dụ giảm thiểu chi phí sử dụng nước, tái sử dụng các chất thải, xử lý biogas giúp giảm chi phí về nhiên liệu…), điều này sẽ góp phần làm tăng trưởng xanh và bảo vệ đa dạng sinh học.

Ba là, tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức và trách nhiệm BVMT và đa dạng sinh học trong doanh nghiệp, trong các tổ chức xã hội. Hoàn thiện hệ thống khung khổ pháp luật, hệ thống tổ chức về quản lý tài nguyên, BVMT, bảo vệ đa dạng sinh học và ứng phó với BĐKH phù hợp với các quy luật và nguyên tắc của kinh tế thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tăng cường thực thi chính sách, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về tăng trưởng xanh và đa dạng sinh học để thay đổi hành vi của các đối tượng gây ONMT. Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, các cơ quan báo chí, truyền thông trong việc tuyên truyền, phổ biến, giám sát việc thực thi trách nhiệm bảo vệ đa dạng sinh học và tăng trưởng xanh.

TS. Chu Thái Thành

  • Tags: