Gia đình bà Nguyễn Thị Vàng ở nhà đất số 79/69A đường Hùng Vương (Ninh Kiều, Cần Thơ) bị giải tỏa trắng. Đất chưa có sổ đỏ nhưng họp dân và xác nhận của chính quyền địa phương, bà Vàng sử dụng ổn định từ năm 1989, không có tranh chấp.  

Ngày 26/6/2015, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều Dương Tấn Hiển ký Quyết định số 3964/QĐ-UBND thu hồi 39,3 m2 đất của bà Vàng. Ngày 04/12/2015, Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư quận Ninh Kiều thông báo bà được hỗ trợ 60% giá đất ở, thành tiền 235.800.000 đồng. Bà Vàng khiếu nại, cho rằng dự án lấy đất của 48 hộ, hầu hết có nguồn gốc mua bán và sử dụng như gia đình bà nhưng đều được bồi thường 100% giá đất ở, nên đề nghị bồi thường cho gia đình bà như vậy.


Con đường cặp bờ kè rạch Cái Khế ách tắc khi nhà đất số 79/69A của bà Nguyễn Thị Vàng chưa bồi hoàn giải tỏa

Thế rồi từ đầu năm 2016 đến ngày 29/5/2018, bà Vàng nhận được nhiều thông báo bồi thường nhưng không có tiền bồi thường về đất. Ngày 05/12/2018, bà lại được thông báo, chỉ bồi thường 3,15 m2 “đất trồng cây lâu năm”, gần 12 triệu đồng.

Phó chủ tịch UBND quận Ninh Kiều Trần Tiến Dũng trực tiếp giải quyết khiếu nại của bà Vàng thừa nhận, nhà của bà Vàng dài 8m, rộng 5,5m, mua lại từ năm 1989 và sử dụng ổn định đến nay, không có tranh chấp. Tuy nhiên, căn nhà có đóng cột làm sàn và đo đạc của Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên Môi trường TP. Cần Thơ thể hiện phần đất dưới nhà là kênh rạch rộng 39,3 m2. “Bà Vàng đề nghị công nhận đất ở đối với căn nhà là không có cơ sở xem xét giải quyết”, ông Dũng kết luận.

Thực tế căn nhà rộng 44 m2, bà Vàng đưa ra giấy nộp thuế hàng năm từ trước kia cho đến năm 2015 luôn có diện tích 44 m2 với thuế “đất ở tại đô thị”. Bà hỏi: Tại sao đo đạc chỉ có 39,3 m2 và lại bồi thường là “3,15 m đất trồng cây lâu năm”? Cho đến nay, chưa có câu trả lời rõ ràng.

Trong một thông báo của Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư quận Ninh Kiều khi xác định chỉ bồi thường 3,15 m2 đất trồng cây lâu năm nêu căn cứ là Luật Đất đai năm 2013 cùng 12 văn bản là nghị định, thông tư, quyết định, công văn của nhiều cấp. Trong đó có Công văn số 5198/UBND-KT ngày 05/11/2015 của UBND TP. Cần Thơ về việc bồi thường, hỗ trợ đất khi làm đường cặp bờ kè rạch Cái Khế. Bà Vàng khẳng định: “Căn cứ Công văn này thì gia đình tôi được bồi thường đất ở. Bởi Công văn quy định trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất nhưng được UBND phường xác nhận sử dụng ổn định không tranh chấp thì bồi thường đất theo thực tế, có nhà ở xác định là đất ở, không có nhà xác định là đất nông nghiệp. Còn căn cứ Luật Đất đai năm 2013, gia đình tôi càng được bồi thường đất ở đô thị”.

Khiếu nại của bà Vàng chưa biết bao giờ giải quyết xong thì cách chục bước chân, nhà đất số 79/67 được kiện ra tòa đã xử sơ thẩm, đang kháng nghị phúc thẩm cũng chưa biết bao giờ xong. Căn nhà số 79/67 rộng 40,4 m2 của vợ chồng cụ Guối nhưng đến năm 2010 đều đã qua đời, họ có 05 người con và ở tại căn nhà chỉ còn vợ chồng bà Nguyễn Thị Nhàn cùng bà em Nguyễn Thị Ngọc (chưa chồng). Cán bộ kiểm kê tài sản ghi nhà đất của bà Nhàn nên thông báo bồi thường hơn 535 triệu đồng gửi đến bà Nhàn. Các anh em khác ngăn cản việc trả tiền bồi thường cho mình bà Nhàn.


Khu nhà đất số 79/67 đang hình thành đống rác án ngữ công trình.
Ngày 23/11/2015, bà Nhàn khởi kiện những anh em ngăn cản việc trả tiền, yêu cầu tòa tuyên cho bà được nhận toàn bộ tiền bồi thường nhà đất vì người mẹ trước khi chết đã bán cho bà, có giấy viết tay. Những người anh em phản tố, cho rằng giấy viết tay mua bán nhà đất là giả, yêu cầu chia thừa kế tiền bồi thường. Ngày 23/8/2018, Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều xử sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu của bà Nhàn.

Lập tức, ngày 07/9/2018, Viện kiểm sát nhân dân quận Ninh Kiều có Quyết định số 04/QĐKNPT-VKS-DS kháng nghị một phần bản án sơ thẩm, cho rằng nhà đất là tài sản thừa kế phải chia theo luật pháp. Kháng nghị cho biết, Công văn số 1436/CV.UBND ngày 16/4/2018 của UBND quận Ninh Kiều và Công văn số 296/HĐBT ngày 19/10/2017 của Hội đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư quận Ninh Kiều gửi tòa án đều xác định, nhà đất số 79/67 là của cha mẹ để lại cho các con.

Như thế, cán bộ kiểm kê ghi nhà đất của bà Nhàn sai thực tế, làm cho vụ việc trở nên phức tạp. Tòa phúc thẩm chưa có lịch xét xử, còn người con gái đơn thân chung nhà là bà Nguyễn Thị Ngọc than thở: “Cán bộ không ghi tên tôi chung nhà như hộ khẩu nên tôi không được xét tái định cư, tương lai sau này chưa biết ở vào đâu?”.

Phóng viên đưa điển hình áp dụng luật trong bồi thường nhà đất “nay rày mai khác” và sai thực tế đến Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều Dương Tấn Hiển, đề nghị xem xét để hoàn thành một công trình làm đẹp trung tâm thành phố. Ông Hiển trả lời: “Tôi sẽ cho kiểm tra lại, làm phải đúng quy định của pháp luật”.

Theo lsvn.vn